Muzeum Wódki w sercu Polski

Sztandarowy trunek znad Wisły, polska wódka, ma wreszcie swoje muzeum – pierwsze w historii w całości poświęcone gorzałce, w samym sercu Warszawy, dwa kroki od Placu Teatralnego

Muzeum Wódki

Muzeum Wódki

Wódka i muzeum jak dotąd nigdy nie szły w parze, wyjąwszy wielce sławny fragment kultowego filmu Brunet wieczorową porą, w którym opisująca dzieciom ze szkolnej wycieczki klasyczne muzealne eksponaty nauczycielka dociera do butelki po wódce, którą znienawidzony dziedzic miał rozpijać uciemiężonego chłopa. I taki oto wizerunek – narzędzia rozpijania ludzi prostych przez tych rzekomo bardziej rozgarniętych – od dekad towarzyszy polskiej wódce i mimo że historia niezbicie wskazuje, że to nasz najważniejszy trunek narodowy, w powszechnym mniemaniu picie z kimś wódki to co najmniej powód do wstydu.

„Do mnie proszę! Powiedziałam: cisza! W muzeum trzeba się cicho zachowywać! Słuchajcie, to jest butelka, z siedemnastego wieku, do której dziedzic nalewał wódkę. I rozpijał tą wódką pańszczyźnianych chłopów. Proszę idziemy dalej. Nie ruszać tego proszę, nie wolno! To jest butelka z…osiemnastego wieku, w której podawano gorzałkę, bo wódkę nazywano gorzałką albo okowitą. Do takich butelek nalewano wódkę i rozpijano tą wódką pańszczyźnianych chłopów. Proszę, dalej, proszę. Proszę, przesunąć się, proszę. Michał mi powie, co to jest.” (cyt. dziennikpolski24.pl)

Czy zatem nowo otwarte muzeum przy warszawskim Placu Teatralnym ma szansę to dziwaczne postrzeganie narodowego symbolu zmienić? Po pierwszej tam wizycie mogę mieć nadzieję, że tak. Zestawione z około półtora tysiąca muzealnych obiektów wybranych spośród ponad dziesięciu tysięcy przedmiotów mających związek z tradycjami polskich wódek, tworzy pasjonującą i wielobarwną opowieść o naszym zaskakująco dziś bezbarwnym symbolu. Zgromadzone w gablotkach wódczane eksponaty w większości pochodzą z zasobów twórców muzeum – Piotra Popińskiego oraz Adama Łukawskiego, a uzupełniane są przez znaleziska indywidualnych darczyńców.

Adam Łukawski zaprasza do Muzeum Wódki

Adam Łukawski zaprasza do Muzeum Wódki

Adam Łukawski to rozmiłowany w starych etykietach polskich alkoholi płocki poligraf, stąd też współtworzona przez niego przestrzeń tętni kolorami starych etykiet, plakiet i plakatów, dając zwiedzającemu bilet w wielce zajmującą podróż śladami obrazów czasów minionych. Piotr Popiński zaś to twórca gastronomicznego konceptu „Dom Wódki”, w ramach którego przy Wierzbowej działa restauracja Elixir, Vodka Atelier oraz bar The Roots. Muzeum Wódki to zwieńczenie projektu i ostatnie ogniwo zarysowanego w jego ramach swoistego mini-szlaku, który prowadzi z muzeum poprzez atelier i restaurację aż do baru, oferując gościowi możliwość degustacji najprzedniejszych alkoholi, także w połączeniu z jedzeniem i wymieszanych w koktajlach.

Całość ekspozycji podzielono na sektory zwane galeriami, z których każda pozwala zwiedzającemu spojrzeć na tradycję polskiej wódki z nieco innej perspektywy. W galerii „Początek” zgromadzono butelki, etykiety i materiały reklamowe związane z pierwszymi producentami i markami polskich wódek – gdańskiego Vermoolena, starogardzkiego Winkelhausena, lwowskiego Baczewskiego, poznańskiego Kantorowicza i szeregu innych wytwórców, którym udało się zainicjować marki znane na rynku do dziś. Niestety niektóre z nich, jak Goldwasser Vermoolena czy wódka J. A. Baczewski, produkowane są dziś wyłącznie na obczyźnie. Inne, jak Żubrówkę czy Soplicę, wciąż się w Polsce wytwarza, ale marki należą już do zagranicznych właścicieli, a i linie etykietowanych nimi produktów często odbierają od oryginałów, niekiedy rażąco.

Bolesław Kasprowicz, twórca marki Soplica

Bolesław Kasprowicz, twórca marki Soplica

W tej galerii szczególną uwagę warto zwrócić na postać uwiecznionego na ustawionej w gablocie fotografii Bolesława Kasprowicza z Gniezna, który stworzył Soplicę – wytrawną wódkę na nalewach owocowych – oraz szereg nieznanych już dziś marek jak choćby Zagłoba, Podkomorzanka czy Lechówka, które – jak można się domyślać już po nazwach – miały wpisywać się w patriotyczną ideę pokrzepiania serc.

Muzeum Wódki

Muzeum Wódki

W galerii „Wódka i szkło” pomieszczono bogate zbiory karafek, butelek, shakerów i kieliszków, jakie na przestrzeni dziejów wykorzystywano przy produkcji i degustacji wódek. Obok zachwycających formą i barwą obiektów szklanych stoją tu mistrzowsko dekorowane obiekty srebrne i platerowane. Pośród różnorakich elementów kolekcji wyróżniają się dwa zestawy kosztownego szkła oprawione w eleganckie drewniane skrzynki – jak można się domyślać, przydatne do degustacji w podróży albo na łonie natury. Pasjonaci technologii zapewne zatrzymają się na chwilę przy spoczywających w osobnej gablocie przedwojennych alkoholomierzach, miernikach i miarkach.

Muzeum Wódki

Muzeum Wódki

Ja zatrzymałem się na dłużej przy naściennej reprodukcji fotografii przestawiającej wnętrze probierni destylarni Kantorowicza z 1900 roku, a zatem protoplastki współczesnego baru, która ilustruje galerię „Przedwojenne alkohole”. Przyglądałem się temu wnętrzu długo, rejestrując wielce postępowe jak na owe lata chłodziarki do butelek, bogato zdobioną amerykańską kasę oraz sam fason rozplanowania i prezentacji butelek. W takiej probierni bawiłbym doprawdy nader chętnie.

Muzeum Wódki

Muzeum Wódki, Bols Parfait d’Amour

Chętnie przyglądałem się też w tej galerii gablocie, w której pomieszczono szereg wielce intrygujących fabrycznie zalakowanych przedwojennych butelek z nienaruszoną zawartością. Jakże uroczo prezentuje się tu wciąż emanujący szlachetną purpurą przedwojenny likier Bols Parfait d’Amour! Nie wydaje się wam, że równie dobrze jak onegdaj mógłby stać na sklepowej półce i dziś? Słusznie, bo wciąż jest produkowany i, choć już w innej butelce, to można go bez trudu kupić. Receptura stanowi ściśle strzeżoną tajemnicę firmy, ale specjaliści rozpoznają w nim curaçao, płatki róż i fiołków, wanilię oraz migdały. Barmani sięgają po niego rzadko, bo kreacjom poddaje się niechętnie a sprawdza się w rękach najbardziej odważnych adeptów barmańskiej sztuki.

Tejże także poświęcono osobną galerię. Poza przedmiotami i przepisami związanymi ze sztuką barmańską, jest tu też współczesna barmańska gra video oraz wiekowe pudełko zapałek z nowojorskiego hotelu Waldorf Astoria.

Muzeum Wódki

Muzeum Wódki

Ostatnia galeria muzeum to „Świat”, a więc przestrzeń pomyślana o tych artefaktach, których proweniencja wykracza daleko poza geograficzne granice Polski. Ma być miejscem na przekrojowe spojrzenie na kulturowy charakter alkoholi z innych części świata. Zgłębianie fenomenu kulturowości alkoholu, w tym i wódki – w której my sami szalbierczo upatrujemy wciąż źródeł społecznej patologii – to jeden z aspektów, który twórcom muzeum przyświecał od samego początku.

Muzeum otwiera się dla publiczności 16 grudnia, warto je odwiedzić.

, ,

12 komentarzy do wpisu Muzeum Wódki w sercu Polski

  1. michal 16 grudnia 2017 at 16:08 #

    Przyznam szczerze, ze to muzeum, na ktore czekałem 🙂 po świętach wizyt obowiązkowo! Dzięki

    Oceń komentarz Dobre 0 Słabe 0

  2. Jakub.J 19 grudnia 2017 at 11:17 #

    Nigdy nie byłem zwolennikiem wódki, a właściwie stałem się jej zaciętym wrogiem od pewnego czasu. Preferuje piwo, ze względów psychologicznych (po opiciu sie piwska, idę spać, po wódce czy innych mocnych trunkach, wariuje i jestem agresywny), ale jestem zdecydowanym zwolennikiem Miodów Polskich. Kiedy, do cholery, Polacy zaczną wracać do swojej prawdziwie polskiej tradycji alkoholowej tj. do Miodu? Celowo pisze z wielkiej litery, bo Miód Pitny to coś, czego nie ma nigdzie indziej na świecie, choć, w wielu sasiednich krajach, na Ukrainie, w Rosji, na Białorusi, na Słowacji czy w Czechach, miodówki czy wyroby na bazie miodu, sa popularne.
    Miód jest drogi, po miodzie jest znaczny kac (po tych tańszych), ale pamiętajmy, że to jest miód, czyli napój na bazie jednego z najzdrowszych surowców na świecie.
    Pijąc miód po prostu, zdrowiejemy w oczach, podobnie jak spożywając go na co dzień.
    Kiedy w Polsce doczekamy się Muzeum Miodu i Miodów Pitnych? Chyba nigdy.
    Wódkę niech sobie chleją, ja wolę popijać piwo i rozkoszować się miodem.

    Oceń komentarz Dobre 0 Słabe 0

    • Joasia 21 grudnia 2017 at 16:59 #

      Od razu chlać 🙂 W małych ilościach i wódka jest w porządku. Może warto się wybrać do muzeum, aby zmienić zdanie o tym trunku? 🙂

      Oceń komentarz Dobre 0 Słabe 0

      • Jakub.J 26 grudnia 2017 at 11:35 #

        Ja wódki regionalne znam, próbowałem ich wiele. Nigdy nie przekonam się do wódki, bo po prostu jest to produkt, dla mnie, zwyczajnie szkodliwy. Począwszy od problemów żołądkowych, do „wyłączenia mózgownicy”, kończąc.
        Pozostaje przy piwie i miodach. Od czasu do czasu, mogęs skusić się na wino. Niekoniecznie spod Janowa Lubelskiego.

        Oceń komentarz Dobre 0 Słabe 0

    • Ania 5 marca 2018 at 09:28 #

      Uważam, że Muzeum Wódki to bardzo dobry pomysł na oswojenie się z tym trunkiem i spojrzenie na niego z innej strony… Zdecydowanie popieram powrót do Miodów Pitnych i rodzimych korzeni, a także do pogaństwa i szanowania tradycji sprzed przymusowego chrztu Polski. Ale powoli, małymi krokami 🙂

      Oceń komentarz Dobre 0 Słabe 0

  3. mi 27 grudnia 2017 at 21:57 #

    Cała ekspozycja wygląda naprawdę zachęcająco 😉 Jestem na TAK 😉

    Oceń komentarz Dobre 0 Słabe 0

  4. nicze 28 grudnia 2017 at 21:15 #

    Oprócz ciekawych eksponatów lokalizacja również jest przyjazna 😉 Aż żal nie wstąpić 😉

    Oceń komentarz Dobre 0 Słabe 0

  5. kasia 29 grudnia 2017 at 20:15 #

    Świetny pomysł! Już zacieram rączki i planuję do Was przyjazd 😉 Dzięki za alternatywę do klasyki!

    Oceń komentarz Dobre 0 Słabe 0

  6. Roma 9 lutego 2018 at 12:42 #

    Niestety w polskiej mentalnosci wciaz zakorzenione jest przeswiadczenie, ze jak pije sie wodke , to trzeba sie upic, o czym swiadcza komentarze powyzej. Nie ma niestety u nas kultury picia, to pewnie jeszcze spuscizna po komunizmie. Dlatego uwazam, ze dobrze, ze takie muzea powstaja, moze choc troche zmienia postrzeganie Polakow o tym trunku i kulturze picia…

    Oceń komentarz Dobre 0 Słabe 1

    • Jakub.J 10 lutego 2018 at 10:50 #

      Zrzucanie wszystkiego na komunizm, świadczy o totalnej ignorancji piszacego powyżej. Proszę zapoznać się z historią Polski, wpierw, dopiero potem prawić takie „morały”. Wódka była powszechnie używana już w czasach zaborów, jako środek do rozpijania społeczeństwa. Rosjanie do perfekcji opanowali metodę „pijaństwem, opór pokonacie”, o czym świadczy chociażby metoda podboju Syberii, potem zastosowana przez Amerykanów.
      Tzw. „kultura picia” w Polsce winna opierać się na tym, co nasze PRAWDZIWIE POLSKIE, tj. miody, piwa, nalewki. Wódka jako taka, nie była popularna, przeważało raczej spożycie bimbru i innych samogonów.
      Przed II wojną światową, kultura picia w Polsce, przypominała tą z czasów PRL. A dzisiaj, mamy pomieszanie z poplątaniem, czyli trochę II RP, trochę PRL, trochę elementów „zachodnich”. Każdy kto chodził po ulicach zagranicznych miast, nie tylko zachodnich, wieczorami, widział, że nie tylko w Polsce, ludzie mają problemy z kulturą picia. Anglicy sa o wiele wiekszymi pijakami niż Polacy, a Szwedzi, odwiedzający Polskę, cały czas zachowują sie jak zwyczajne bydło.
      Wódkę można pić, ale od święta czy do posiłku. U nas w Polsce, wódkę się pije, na co dzień, tak jak w Czechach piwo, czy we Francji, wino. To niewiele nas odróżnia od Ukrainy, Białorusi, Rosji czy innego, ex-sowieckiego barachła.

      Oceń komentarz Dobre 0 Słabe 0

  7. Ania 5 marca 2018 at 09:30 #

    Bez mędrkowania na temat historii. Muzeum jest bardzo ciekawe, niektóre eksponaty cieszą oko niezwykle. Warto się wybrać z przewodnikiem w kilka osób i ciekawie spędzić popołudnie 🙂

    Oceń komentarz Dobre 0 Słabe 0

Trackbacks/Pingbacks

  1. W 12 talerzy przez 2017 rok | Krytyk Kulinarny - certyfikowany przez Harvard (USA) i McGill (Kanada) - 1 stycznia 2018

    […] zwrócił jej uwagę. Kilka dni przed Świętami otworzyło się w Warszawie pierwsze w Polsce Muzeum Wódki, zaś na Święta wybraliśmy się do […]

    Oceń komentarz Dobre 0 Słabe 0

Dodaj komentarz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Przeczytaj poprzedni wpis:
fot. Ramiro Mendes
Za czarnucha napiwku nie będzie!

Bulwersujące incydenty, jakich w polskich restauracjach doświadczają zagraniczni goście od ziejącej rasizmem obsługi nie sprzyjają dyskusji o wysokości kelnerskich napiwków

Zamknij